Leon Wojtala

Leon Wojtala  - Nestor Filmu Amatorskiego


Leon Wojtala Urodził się w Sośnicy niedaleko Gliwic 2 grudnia w roku 1913. Wychowywał się w rodzinie bardzo muzykalnej. Ojciec Józef – robotnik, grał ponoć na 5 instrumentach. Leon w wieku lat 8 wstąpił do harcerstwa i tu założył zespól mandolinistów w Piotrowicach był członkiem orkiestry symfonicznej, w wojsku założył zespół muzyczny. Jako młody człowiek miał już ukształtowane zainteresowania, pasjonowały go  muzyka, turystyka i przyroda. 

Kiedy wybuchła II Wojna Światowa, Wojtala wstąpił do 23 pułku piechoty i uczestniczył w kampanii wrześniowej. Po wojnie podjął pracę na kolei w DOKP Katowice, tu został urzędnikiem na kolei gdzie pracował aż do emerytury. 

Do licznych zainteresowań Leona Wojtali szybko dołączyła fotografia. To jednak nie wystarczało, aby uwiecznić swoje podróże kupił szwajcarską kamerę 8 mm. Jak każdy  amator zaczął filmować swoje wycieczki, rodzinę, a szczególnie wnuki.

Leon Wojtala stosunkowo późno zainteresował się ruchem amatorskim. W 1959 roku miał 46 lat, kiedy trafił na festiwal filmów amatorskich w Katowicach. Wojtala postanowił przyjść na projekcje i zobaczyć filmy robione przez amatorów. Stwierdził że, iż produkcje pokazywane na przeglądzie wcale tak bardzo nie różnią się od filmów. Za namową filmowca Henryka Kwiczały i przy jego wsparciu Wojtala przystąpił do najlepszego wówczas w Polsce AKF-u „Śląsk” w Katowicach. Tu zmontował swój pierwszy „prawdziwy” film amatorski p.t.: „Puszcza Piska”, od razu tez zabrał się do pracy nad nowym filmem. Był to obraz  zatytułowany „Gorzki chleb”.

W latach 60 Wojtala został instruktorem - opiekunem przyzakładowej świetlicy Związku Zawodowego Kolejarzy w Maczkach na Zagłębiu. Po przeprowadzce do Tych zrezygnował z dalszego prowadzenia świetlicy. Za odejściem z ZZK „Maczki” przemawiał jeszcze jeden fakt - oto Leon Wojtala dostał propozycję objęcia stanowiska instruktora w zasłużonym Amatorskim Klubie Filmowym „iks” w Mikołowie. Wraz z nadejściem nowego instruktora w 1974 roku rozpoczyna się renesans klubu i jego najlepsze w historii lata. 

Leon Wojtala jako turysta i miłośnik przyrody w swoich filmach ukazywał człowieka i jego ciężką prace, uwielbiał też ukazywać zagrożoną skażeniem przyrodę. Do najsłynniejszych obrazów zrealizowanych na mikołowskich wapiennikach zaliczyć można filmy  „Białe złoto” i  „Blisko piekła” Jednak największa sławę odniosły filmy zrealizowane w górach: „Markowa i jej świat” i „Migdalowa polana” Te filmy przyniosły mu laury na wielu konkursach ogólnopolskich. Ukoronowaniem twórczości był Srebrny Medal na XXXIV ogólnoświatowym festiwalu  UNICA w 1975 roku. Ku zaskoczeniu całego środowiska, Wojtala został zaproszony do wzięcia udziału w słynnym XVII krakowskim Festiwalu Filmów Krótkometrażowych. Został tam wspaniale przyjęty przez publiczność, która po obejrzeniu „Markowej” długo biła brawo wyrażając szacunek dla amatora, który utarł nosa zawodowcom! 

Leon Wojtala i prowadzony przez niego AKF „iks” swoja działalnością rozsławiał Mikołów. Przez cały okres swojej twórczości Leon Wojtala zdobył dla Klubu wiele nagród w kraju i za granica. W 1986 roku otrzymał prestiżową nagrodę im. Norberta Boronowskiego przyznawaną przez Śląskie Towarzystwo Filmowe. Wówczas był osobą znaną i szanowaną- także w środowisku filmowców profesjonalnych. Do samego końca realizował swoje filmy, a stworzył ich ponad 30. Pomagał i inspirował młodych twórców w realizacji ich własnych pomysłów. W roku 1993 zgłosił osobiście swoje filmy na pierwszy Festiwal Filmów Amatorskich w Bieruniu. Niestety nie doczekał festiwalowych projekcji. Zmarł w swoim mieszkaniu w Tychach 28 sierpnia 1993 roku w wieku 80 lat. Od drugiej edycji Festiwal w Bieruniu nosi Jego imię. XVI Festiwal Filmów Amatorskich „Bieruń 2026” im. Leona Wojtali odbędzie się 9-10.10.2026.